پژوهشگاه قوه قضاییه نشریه پژوهش های حقوق ثبت 3 2 2026 01 21 Examining the Legal Challenges of Mahriyeh (Dowry) Enforcement in Light of «the Law on the Requirement to Register Real Estate Transactions» بررسی چالش‌های حقوقی وصول مهریه در پرتو قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول 729527 10.22106/rlr.2025.2068050.1117 FA سارا احدی کلایه گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات، دانشگاه تهران، تهران، ایران. 0009-0007-1650-7833 هاجر آذری گروه مطالعات زنان، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. 0000-0003-2229-5607 Journal Article 2025 08 05 The Law on the Requirement to Register Real Estate Transactions (enacted 2024) was adopted with the aim of structuring immovable property transactions and obligatory registration of deeds pertaining to them. Under this law, the registration of any legal act relating to immovable property in the Organizing Private Deeds System is obligatory, so as to grant validity to such transactions before judicial and quasi-judicial authorities. However, despite the legislature’s intention to establish order in the registration and judicial pursuit of transactions, prevent crime and damage, reduce tax evasion, and facilitate existing legal processes, in practice the implementation of this law has given rise to numerous legal challenges. With the law’s applicability in the family sphere, particularly given the sensitivities surrounding such disputes, the challenges of the aforementioned law—especially as they pertain to the enforcement of mahriyeh and the conflicts arising in its implementation and laws governing family matters—prove to be of paramount importance.<br>The present article seeks, through a critical and practical analytical approach, to address two challenges arising from the confluence of The Law on the Requirement to Register Real Estate Transactions and the enforcement of mahriyeh by the wife: First, the challenges regarding the validity of private deeds issued prior to the enactment and enforcement of the law, and the inquiry into unregistered properties of the husband’s assets list by the Execution offices, are analyzed. Subsequently, the manner in which such assets are presented to family courts for in order to enforcing mahriyeh by the wife—currently marked by conflict decisions and inconsistent judicial approaches—is critically examined. Second, the legal challenges of registering immovable property as mahriyeh and its enforcement are studied. Finally, after reviewing and critiquing the aforementioned challenges and scrutinizing the underlying obstacles, practical and operational solutions are proposed. The aim is that, through the application of these solutions, conflicts between The Law on the Requirement to Register Real Estate Transactions and existing family law may be reduced, and judicial security for the enforcement of the wife’s rights as one of her most important legal rights, may be enhanced. قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول (مصوب ۱۴۰۳)، با هدف ساماندهی معاملات مرتبط با اموال غیرمنقول و اعتباربخشی به آن نزد مراجع قضایی و شبه‌قضایی، ثبت کلیه اعمال حقوقی مرتبط با این اموال را در سامانه ساماندهی اسناد غیررسمی الزامی دانسته است. اما به نظر می‌رسد علیرغم آن که هدف قانون‌گذار از تصویب این قانون ایجاد نظم در ثبت و پیگیری قضایی معاملات، جلوگیری از بزه و آسیب، کاهش هرچه بیشتر فرارهای مالیاتی و تسهیل فرایندهای حقوقی موجود بوده است، در عرصه‌ی اجرابروز وظهور چالش‌های حقوقی فراوانی را موجب شده است. در حیطه‌ی خانواده و با در نظر گرفتن حساسیت‌های موجود در دعاوی خانوادگی، چالش‌های قانون الزام پیرامون مسائل خانواده و به ویژه چالش‌هایی که در پرتو وصول مهریه و تعارضات اجرای این قانون و قوانین حوزه‌ی خانوادهپدید آمده، بسیار حائز اهمیت خواهند بود.<br><br>مقاله‌ی حاضر تلاش می کند با رویکردی تحلیلی، کاربردی و انتقادی به دو چالش حاضر در تلاقی قانون الزام به ثبت معاملات رسمی اموال غیرمنقول و وصول مهریه توسط زوجه بپردازد: ابتدا، چالش‌های اعتبار اسناد عادی تنظیم شده پیش از تصویب و لازم‌الاجرایی قانون الزام و استعلام اموال فاقد سابقه‌ی ثبتی در فهرست اموال زوج توسط دوایر اجرای ثبت مورد تحلیل و بررسی قرار گرفت و متعاقب آن نحوه‌ی استناد و معرفی این اموال در دادگاه‌های خانواده جهت وصول مهریه توسط زوجه که در وضع کنونی با تشتت آراء مواجه است،نقد و تحلیل شد. سپس چالش‌های حقوقی ثبت مال غیرمنقول به عنوان مهریه و وصول آن مورد مطالعه قرار گرفت. این پژوهش پس از بررسی و نقد چالش‌های مذکور و موشکافی موانع موجود، راهکارهای عملیاتی و اجرایی پیشنهاد داد تا با کاربست آن‌ها تضادهای میان قانون الزام و قوانین موجود در حوزه‌ی خانواده کاهش و امنیت قضایی جهت پیگیری حقوق زوجه پیرامون وصول مهریه به عنوان یکی از مهم‌ترین حقوق قانونی وی، افزایش یابد. https://www.sabtjournal.ir/article_729527_14e36fbb8d08ecee358c8fb256415a5a.pdf